Hoe worden België en Nederland voor belastingontwijking gebruikt? Worden er regels geschonden? Maken bedrijven en dienstverleners misbruik van de mogelijkheden die belastingparadijzen bieden? De Paradise Papers bieden inzicht.

PARADISE PAPERS

Niet eerder werd een zo grote groep journalisten genomineerd voor een Loep. En dan bestaat het Paradise Papers- team ook nog eens uit oude bekenden. Bové, Clerix, Koch, Kleinnijenhuis en Roessingh wonnen in 2015 een Loep met LuxLeaks. De Groot en Kuijpers werkten ook al mee aan de vanaf april 2016 gepubliceerde Panama Papers. Anderhalf jaar na dat megadossier komen media over de hele wereld, wederom ondersteund door het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) met nieuwe onthullingen over de parallelle wereld van brievenbusfirma’s en offshoreconstructies.

De Paradise Papers bieden vooral inzicht in de actieve rol die overheden spelen bij belastingontwijking. Multinationals krijgen miljardenvoordelen in de schoot geworpen. Zo hoefde Procter & Gamble van de Nederlandse belastingdienst geen belasting te betalen over 676 miljoen dollar die was ondergebracht in een brievenbusfirma op de Kaaimaneilanden. En de Belgische staat was zélf actief in een belastingparadijs om belastingbetaling te ontlopen.

De onthullingen komen met name uit het digitaal doorspitten van letterlijk miljoenen documenten van de internationale financiële dienstverlener Appleby. Daarnaast spreken de journalisten, balancerend tussen geheimhouding en behoefte aan duiding, met deskundigen.

De grootste uitdaging, schrijven de makers in hun toelichting op de Loepinzending, is dat in zo’n vele maanden durend traject ook allerlei onderzoekslijnen doodlopen. ‘Het blijft zeer veel trial-and-error, waarin helaas veel darlings moeten worden gekilled.’