Wat gebeurde er precies bij een grote stroomstoring in Amsterdam op 17 januari 2017? Hoe ontstond die en waarom legde de storing urenlang een groot deel van de Randstad plat, inclusief cruciale noodvoorzieningen? Een inkijkje in de onzichtbare wereld achter het stopcontact.

HOE ÉÉN VERROEST DRAADJE DE HALVE RANDSTAD PLATLEGT

Dit onderzoek van Hugo Logtenberg en Derk Stokmans laat zien hoe kwetsbaar juist noodvoorzieningen zijn bij stroomuit-val. Tijdens de grootschalige stroomstoring in Amsterdam  – gevolg van een verkeerd ontworpen beveiliging op het hoogspanningsstation Hemweg – falen verschillende cruciale noodvoorzieningen. Het logistieke brein van de NS – welke trein met welk personeel bevindt zich waar? – valt uit. Noodgeneratoren bij het Slotervaartziekenhuis en de regionale verkeersleiding slaan niet aan.

Er wordt zoveel naar 112 gebeld dat de landelijke centrale in Driebergen 369 bellers mist. De ambulancemeldkamer in Amsterdam neemt negen door Driebergen doorgestuurde noodoproepen niet op. Zendmasten van telecomproviders vallen binnen twee uur op grote schaal uit, waardoor mobiel bellen, ook naar alarmnummer 112, steeds moeilijker wordt. De gemeente Amsterdam onderzoekt twee sterfgevallen die mogelijk het gevolg zijn van de storing. De schade loopt volgens schattingen in de tientallen miljoenen. Logtenberg en Stokmans baseren hun onderzoek op tal van (vertrouwelijke) interne rapporten en evaluaties, onder meer verkregen met een beroep op de WOB. Ze spraken daarnaast een groot aantal betrokkenen en experts uit het hele land. De reconstructie wordt online gepresenteerd in een spectaculaire vormgeving en verdiepende uitklapkaders.


De invoering van het nieuwe persoonsgebonden budget (pgb) werd het grootste fiasco van het kabinet-Rutte II. Tienduizenden patiënten raakten in de problemen. Hoe kon het zo misgaan? NRC reconstrueerde de aaneenschakeling van fouten.

DE 10 PGB-MISSERS VAN STAATSSECRETARIS MARTIN VAN RIJN

Staatssecretaris Martin van Rijn en zijn ambtenaren stapelden fout op fout bij de hervorming van het pgb. Zij reageerden nauwelijks op de vele interne waarschuwingen dat het mis zou gaan. Toen dat begin 2015 daadwerkelijk gebeurde, werd doelbewust geld overgemaakt aan mensen die daar aantoonbaar geen recht op hadden.

Ook ging op advies van het ministerie geld naar rekeningnummers in Bulgarije of Roemenië, terwijl de verzorgers noch de patiënten bekend waren. Structurele problemen met het nieuwe pgb zijn nog steeds niet opgelost. Van Rijn hield de Tweede Kamer telkens een te rooskleurig en onvolledig beeld voor.

Derk Stokmans en Jeroen Wester kwamen tot hun diepgravende reconstructie na bestudering van honderden interne en vertrouwelijke documenten, waaronder e-mails van topambtenaren, en gesprekken met direct betrokkenen. Door ook gebruikers van het pgb aan het woord te laten, maken de journalisten duidelijk hoe dit bestuurlijk onvermogen doorwerkt in het dagelijks leven van mensen. Met een animatie laten ze zien hoe moeilijk het werd gemaakt een pgb aan te vragen. Ook beschrijven ze hoe de overheid probeerde de werkelijke toedracht te verbergen door WOB-verzoeken, externe onderzoeken en interne brandbrieven te manipuleren. De publicatie leidde tot een item bij de actualiteitenrubriek EenVandaag, Kamervragen en Kamerdebatten.